“Budapeştdə keçirilməsi ehtimal edilən görüş müharibənin bitməsinə hesablanıb. Əsas hədəf budur. Çünki Ukrayna-Rusiya müharibəsinin davam etməsi ABŞ-nin geosiyasi maraqlarına da ziddir. Hədəfdə Çinlə mübarizədə Rusiyanı Çinin yanından aralamaq və ABŞ-nin orbitinə çəkmək siyasəti var. Ancaq bu müharibə davam etdikcə, Rusiyanı Çindən daha çox asılı vəziyyətə salacaq. Üstəlik, perspektivdə bu müharibənin daha da böyüyüb qlobal bir müharibəyə çevrilmə təhlükəsi mövcuddur”.
Bu fikirləri Medialive-a açıqlamasında siyasi məsələlər üzrə ekspert Natiq Miri Trampla Putinin Budapeştdə keçirilməsi planlaşdırılan mühüm görüşü haqda danışarkən deyib.
Şərhçinin fikrincə, Çinə Ukrayna və Yaxın Şərqdəki münaqişələr sərf edir:
“Əgər Çin Rusiya-Ukrayna və Yaxın Şərqdəki müharibənin davam etməsində maraqlıdırsa, tədricən Yaxın Şərqdəki müharibənin dayanması, atəşkəsin mövcud olması bu ölkəni narahat edən əsas məqamlardan biridir. Çünki müharibələrin dayanması diqqəti yenidən Çinə yönələcək. ABŞ-nin əlini, qolunu və onun müttəfiqlərinin Çinə qarşı fəaliyyət imkanlarını açacaq.
Bundan əlavə, Ukrayna müharibəsinin davam etdiyi bir vəziyyətdə Çin həm də özünün tərkib hissəsi saydığı Tayvanı yenidən işğal edib geri qaytarmaq niyyətindədir. Belə bir vəziyyətdə əgər Tayvana Çin tərəfindən hücum olarsa, burada Rusiyanın diqqətləri yayındırması üçün yeni bir münaqişə ocağı yaratmasına ehtiyac yaranacaq”.
Müsahib bildirib ki, Rusiya hazırda müharibəni davam etdirmək üçün Çinin yardımlarından asılıdır:
“Nəzərə alsaq ki, Rusiya indiki vəziyyətdə müharibəni davam etdirmək üçün Çinin yardımlarından əsaslı şəkildə asılıdır. Ona görə də Çinin bu cür maraqlarını təmin etmək məcburiyyətində qala bilər ki, bu da yeni qlobal bir ocağın, savaşın tətiklənməsinə yol aça bilər. Buna görə də Budapestdə baş tutacaq görüş sadəcə Ukrayna müharibəsinin bitməsi məsələsi deyil.
Ancaq müharibənin bitməsi ilə ABŞ-nin planlaşdırdığı geosiyasi məqsədlərin önü açıla bilər. Bu mənada, müharibə bitmədən Rusiyanı Çinin yanından ayırmaq mümkün olmayacaq. Bir tərəfdə Rusiyaya müəyyən stimullaşdırıcı təkliflər verilir, digər tərəfdə eyni zamanda kötək yumruq Rusiyaya göstərilir və Rusiyanın sülh masasına oturmadığı təqdirdə hansı aqibətin gözləyəcəyi xəbərdarlıqları da edilir”.
N.Miri hesab edir ki, Rusiya artıq anlayır ki, onun müharibəni davam etdirmək imkanları tükənib:
“Əsas danışıq predmeti Ukrayna-Rusiya müharibəsinin tezliklə bitirilməsidir. Bunun üçün imkan varmı? Bəli, böyük imkan var. Çünki iki böyük münaqişə, yəni dünya müharibəsi üçün təhlükə törədən iki böyük müharibədən biri dayanıb. Bəli, bu olduğu təqdirdə ABŞ-nin, Avropa Birliyinin, NATO-nun, Dünya Birliyinin diqqəti yalnız Ukrayna-Rusiya müharibəsinə yönələcək ki, bu da Rusiya üçün beynəlxalq səviyyədə ciddi basqı yaradır. Eyni zamanda Yaxın Şərqdə atəşkəsin mümkün olması hadisəsi də Rusiyanın imkanlarını ciddi şəkildə məhdudlaşdırır. Ona görə də artıq Rusiya anlayır ki, dünya səviyyəsində beynəlxalq birliyin hədəfinə çevrilib və bu müharibəni davam etdirmək imkanları tükənib”.
Mikayıl Mirzəzadə
