“Rusiyaya qarşı tətbiq edilən çoxsaylı sanksiyalar Qərbin Moskva üzərində iqtisadi və siyasi təzyiq mexanizminin əsas alətinə çevrilib. Bu sanksiyaların məqsədi Rusiyanın iqtisadi dayanıqlığını sarsıtmaq, maliyyə imkanlarını məhdudlaşdırmaq və nəticə etibarilə Kreml rəhbərliyini xarici siyasət kursunu dəyişməyə məcbur etmək idi. Lakin illər ərzində baş verən proseslər göstərir ki, gözlənilən nəticə əldə olunmayıb. Əksinə, bəzi sahələrdə sanksiyalar Rusiyanın daxili istehsalını stimullaşdıraraq onun iqtisadi müstəqilliyini müəyyən qədər möhkəmləndirib”.
Bu fikirləri Medialive-yə açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Elçin Mirzəbəyli Qərbin Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar paketini tətbiq etməsinə münasibət bildirərkən deyib.
O bildirib ki, 2022-ci ildən Rusiyaya qarşı sanksiyaların miqyası artıb, lakin bu Rusiyanın iqtisadi sistemini çökdürə bilməyib:
“2014-cü ildə Krımın ilhaqından sonra tətbiq olunan ilk sanksiyalar Rusiyanın idxaldan asılı iqtisadi modelini sarsıtsa da, eyni zamanda “idxal əvəzləmə” siyasətinə keçid üçün impuls rolunu oynayıb. Qərb məhsullarının bazardan çəkilməsi nəticəsində yerli istehsalçılar yeni imkanlar qazandıblar, kənd təsərrüfatı və ərzaq sənayesi sürətlə inkişaf etməyə başlayıb. 2022-ci ildə Ukraynaya qarşı hərbi əməliyyatların genişlənməsi fonunda sanksiyaların miqyası artıb, lakin bu da Rusiyanın iqtisadi sistemini çökdürə bilməyib. Əksinə, Moskva vəziyyətdən çıxış yolları axtararaq Asiya və Yaxın Şərq ölkələri ilə ticarət əlaqələrini gücləndirib, enerji ixracının istiqamətini dəyişib və yerli istehsalın genişləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirib”.
Deputat qeyd edib ki, hazırkı sanksiya paketi yüksək texnologiya, enerji gəlirləri və maliyyə əməliyyatları sahələrinə yönəlib:
“Hazırda gündəmdə olan on doqquzuncu sanksiya paketi daha çox yüksək texnologiya, enerji gəlirləri və maliyyə əməliyyatları sahələrinə yönəlib. Qərb ölkələri bu yolla Rusiyanın hərbi-sənaye kompleksini zəiflətməyi və büdcə gəlirlərini azaltmağı hədəfləyir. Lakin mövcud təcrübə göstərir ki, bu sanksiyaların da dərhal gözə çarpan nəticələr verməsi çətin olacaq. Rusiya artıq uzun illərdir məhdudiyyətlər şəraitində işləməyi öyrənib və yeni iqtisadi şərtlərə uyğunlaşmaq üçün alternativ mexanizmlər formalaşdırıb. Çin, Hindistan, Türkiyə, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələrlə genişlənən ticarət əlaqələri Rusiyanın Qərb iqtisadiyyatlarından asılılığını azaldıb”.
Parlamentari əlavə edib ki, enerji sektorunda əldə olunan gəlirlər Rusiyanın iqtisadi sabitliyinin əsas dayağı olaraq qalır:
“Digər tərəfdən, enerji sektorunda əldə olunan gəlirlər hələ də Rusiyanın iqtisadi sabitliyinin əsas dayağı olaraq qalır. Neft və qaz ixracı istiqamətlərinin Asiya bazarlarına yönəldilməsi Qərb embarqosunun təsirini qismən kompensasiya edir. Bununla yanaşı, dövlətin aktiv şəkildə dəstəklədiyi sənaye və texnologiya proqramları da daxili istehsalın artmasına və müəyyən texnoloji boşluqların aradan qaldırılmasına xidmət edir. Bununla belə, Rusiyanın iqtisadi inkişafında uzunmüddətli risklər qalmaqdadır. Qərb texnologiyalarına çıxışın məhdudlaşdırılması mikroelektronika, aviasiya və süni intellekt kimi strateji sahələrin inkişafını ləngidir. Maliyyə resurslarının məhdudluğu, xarici investisiyaların azalması və yüksək səviyyəli avadanlıqlara çıxışın olmaması orta və uzun perspektivdə iqtisadi artım tempini ciddi şəkildə zəiflədə bilər”.
E. Mirzəbəyli sonda bildirib ki, on doqquzuncu sanksiya paketinin Rusiyanı dərhal zəiflətməsi real görünmür:
“Bütövlükdə Rusiyaya qarşı tətbiq olunan sanksiyalar qısa müddətdə onun iqtisadi sistemini sarsıtmaq əvəzinə, müəyyən sahələrdə dirəniş mexanizmlərinin yaranmasına gətirib çıxarıb. Moskva bu məhdudiyyətləri daxili istehsalın gücləndirilməsi və yeni bazarların tapılması üçün fürsət kimi qiymətləndirib. Bununla belə, sanksiyalar uzunmüddətli dövrdə Rusiya iqtisadiyyatının modernləşmə imkanlarını məhdudlaşdırır və onun texnoloji asılılığını dərinləşdirir. Beləliklə, on doqquzuncu sanksiya paketinin Rusiyanı dərhal zəiflətməsi real görünmür, lakin bu prosesin uzunmüddətli nəticələri ölkə iqtisadiyyatına ciddi təzyiqlər yarada bilər”.
Mikayıl Mirzəzadə
