“Britaniya, Almaniya və Fransa bu planı ona görə qəbul etmirlər ki, Avropa hələ də böyük məsələlərdə özünü yekdil göstərmək bacarığını tapmayıb. Ciddi qərar anı gələndə, üç əsas paytaxt dərhal fərqli tərəflərə səpələnir. Guya hamısı “sülh istəyir”, amma sülh sənədi gələn kimi başlayırlar öz iç mübahisələrinə, bürokratik kaprizlərinə və ənənəvi “bir az da gözləyək” sindromuna”.
Bu fikirləri Medialive.az-a açıqlamasında politoloq Tural İsmayılov Britaniya, Almaniya və Fransanın ABŞ-nin Rusiya ilə birgə hazırladığı Ukraynadakı 28 bəndlik sülh planını qəbul etməməsinə münasibət bildirərkən deyib.
O üç nəhəng Avropa dövlətinin sülh planını qəbul etməməsinin əsas səbəblərini açıqlayıb:
1. “Böyük dövlət kompleksi”. Paris, Berlin və London hələ də özlərini XX əsrin supergücləri kimi aparmağa çalışır. ABŞ plan gətirəndə birinci reaksiyaları: “Niyə bizdən soruşulmadı?” — olur. Yəni məzmun ikinci plandadır, ambisiya birinci.
2. Avropanın məşhur qərarsızlığı. Kritik anda hansı istiqamətdə gedəcəklərini müəyyənləşdirməkdə çətinlik çəkirlər. Siyasətdə buna “strateji tutarsızlıq” deyirlər. Sadə dillə desək, Avropa yenə də vaxt udmağa çalışır.
3. Daxili siyasi qorxu. Bu ölkələrin hökumətləri istənilən Ukrayna qərarının öz seçicilərinə necə təsir edəcəyindən həmişə çəkinir. Bir az enerji məsələsi, bir az təhlükəsizlik narahatlığı, bir az da populizm. Sülh planını qiymətləndirmək əvəzinə, daxili siyasi risk hesablayırlar.
4. Ortada tez-tez görünən Avropa paradoksu. Hamı Ukraynaya dəstəkdən danışır, amma real addım zamanına çatanda “bunu bir də müzakirə edək” deyib prosesi uzadırlar. Avropa üçün tipikdir: çoxlu bəyanat, az hərəkət.
Politoloq qeyd edib ki, qitənin qalan hissəsi başa düşür ki, planı qəbullanmağı uzatmanın mənası yoxdur və risklər gecikdikcə artır:
“Digər Avropa ölkələrinin onları planı qəbul etməyə çağırması isə təsadüfi deyil. Çünki qitənin qalan hissəsi başa düşür ki, uzatmanın mənası yoxdur və gecikdikcə risklər artır. Amma “böyük üçlük” hələ də öz geosiyasi nəzəriyyələrini tamamlayıb qərar vermək istəyir. Nəticə etibarilə, bu üç ölkə planı rədd etmir, sadəcə Avropanın klassik problemi yenə təkrarlanır: liderlik iddiası var, amma liderlik qərarı yoxdur. Avropa çox vaxt böyük danışır, amma həlledici anda tərəddüd edir. Bu da oyunu ləngidir”.
