ABŞ Prezidenti Donald Trampın prezident seçilməsi ərəfəsində verdiyi vədlər bu gün qismən yerinə yetirilib. O, bir çox münaqişə ocağında, eyni zamanda Ermənistanın ərazi iddialarına son verərək Cənubi Qafqazda davamlı sülhü təmin etsə də, bir sıra nöqteyi-nəzərdən baxdıqda görünür ki, hələ də böyük münaqişələri dayandırmağa müvəffəq olmayıb. Rusiyanın durmadan Ukraynaya hücum etməsi, o cümlədən dünyada müstəqil siyasət yürüdərək Ukraynanın torpaqlarını özünküləşdirməsi Qərb tərəfindən birmənalı qarşılanmasa da, ABŞ bu ölkə ilə münasibətlərin pozulmaması, artıq ziddiyətlərin yaranmaması üçün kifayət qədər qorxunc addımlar atır. Tramp bugünkü açıqlamasında bildirib ki, Ukraynanın bir hissəsi, hətta bir hissəsindən çoxu Rusiyaya verilə bilər. Bu mənada, Tramp Ukraynanı müstəqil ölkə kimi görə bilmir. Eyni zamanda, Tramp artıq hazırkı durumla ayaqlaşıb və Rusiyaya bata bilməyəcəyini qəbul edib.
Tramp tərəfindən hazırlanan 28 bəndlik sülh planı bir həftədir dünya gündəmini zəbt edib. Bəzi ölkələr bu planla razılaşıb, bir qismi isə bunun Ukraynanın faciəsi olacağını hesab edib. Əslində, Ukraynaya edilən Qərb yardımlarının mahiyyəti bu ölkəni Rusiya əli ilə vurmaq, ABŞ əli ilə isə dirçəltmək idi. Qərb buradakı planı əsl məkrli siyasətin nümayişi idi. Onlar indiyədək Ukraynaya göndərilən milyardlarla vəsaitin ABŞ vasitəsilə geri qaytarılmalı olmasının tərəfdarıdırlar. Tramp isə əlbəttə ki, Qərb revanşistlərinə məhəl qoymayaraq bu planı yalnız Rusiya ilə müzakirə edir. Rusiya isə öz növbəsində Ukraynanın NATO-ya üzv olmamasını, eyni zamanda Ukraynaya bir dəfə belə olsun Qərb burnunun soxulmamasını istəyir. Amma Qərb nəhəngləri bunu qəbul etməyərək bugünkü gündə də Ukraynaya yardım adıyla milyardlar göndərirlər.
Diqqəti cəlb edən vacib məqam isə “böyük üçlük” dövlətlərinin – Britaniya, Almaniya və Fransanın ABŞ-nin yeni sülh planı ilə razılaşmamasıdır. Bu üç ölkə bir növ Ukraynaya himayədarlıq etmək üçün ABŞ-nin Ukraynadakı sülh sazişi ilə razılaşmaq niyyətində deyillər. Bütün hadisələr və yaradılmış sənədlər fonunda, deməyə əsas yaranır ki, Qərb nəhəngləri Tramp adminstrasiyasının Ukrayna ilə bağlı planını böyük səhv adlandırırlar. Rusiyanı isə nə bugünkü sanksiyalar, nə də Qərb tərəfindən Putinin həbs orderi narahat etmir. Bunu əvvəlki SSRİ ilə müqayisə etmək olar. Necə ki, SSRİ-ni nə 15 dövlət, nə Amerika, nə də Qərb düşmənləri süqut etdirmişdilər. Mahiyyətcə, bugünkü Ukrayna siyasəti tam olaraq oyun kimi həyata keçirilir. Vaxtiylə uğursuz və dövlət idarə etmə təcrübəsi olmayan bir aktyoru səhnəyə çıxaran Qərb Rusiyanın Ukraynanı işğal etməsini öncədən hesablamışdı. Amma firavan və müstəqil Ukraynanın bu hala qalacağını saymamışdı.
Nəticə etibarilə, Ukraynada hazırda üç cəbhə oyun aparır. Rusiya isə oyunun baş məşqçisidir. Dünyanın ən güclü ikinci ordusunun Ukrayna kimi orta səviyyəli ölkəylə 3 ildir müharibə aparması həqiqətdən söz açmağa imkan yaratmır. Beləliklə, bu qənaətə gəlmək olar ki, ya Ukrayna yerlə-yeksan olaraq xəritədən ömürlük silinəcək, ya da ömürlük üç nəhəng cəbhənin ortasında vuruşan bir səngər olacaq. Nəticədən danışanda isə, heç bir sülh sazişinin və Rusiyanın müharibəni dayandıracağı real görünmür.
Mikayıl Mirzəzadə
Medialive.az xəbər portalının rəhbəri
