CANLI
Dünya

Alimlərdən yeni ixtira - Özünü təmizləyən və bərpa edən parça hazırladılar

Çinli alimlər canlı göbələklərdən öz-özünə təmizlənən, zədələndikdə özünü bərpa edən və bioloji parçalana bilən tekstil materialı hazırlayıblar.

Medialive.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, yeni materialın geyim və qablaşdırma sənayesində istifadəsi planlaşdırılır.

Tədqiqat qrupu əvvəlcə göbələyi maye kulturada kiçik qruplar şəklində yetişdirib. Daha sonra bu strukturlar yuyulub qəliblərə yerləşdirilərək tekstil səthi yaradılıb.

Materialın kövrəkləşməsinin qarşısını almaq üçün onu daha yumşaq və daha elastik etmək üçün qliserinlə emal edilib.

Sintetik boyalar əvəzinə, toxumanı rəngləmək üçün narıncı, mavi və bənövşəyi piqmentlər istehsal edən maya hüceyrələrindən istifadə edilib. Bundan əlavə, materiala yeni xüsusiyyətlər vermək üçün müxtəlif növ göbələklər əlavə edilib. Su itələyici xüsusiyyətləri sayəsində parça özünü təmizləyə bilir, Aspergillus niger kif göbələyi isə ultrabənövşəyi şüalardan qorunma təmin edən melanin təbəqəsi yaradıb.

Materialın ən diqqətəlayiq xüsusiyyəti zədələndikdə özünü bərpa etmək qabiliyyətidir. Cırılmış sahəyə təzə göbələk qranulları tətbiq edildikdə, göbələk yenidən böyüyür və zədələnmiş sahəni örtür. Quru mühitdə bioloji aktivlik əsasən dayansa da, nəm və qida maddələri olduqda hüceyrələr yenidən aktivləşir və bərpa prosesini başlayır. Tədqiqatçılar həmçinin qeyd ediblər ki, hazırlanmış material təxminən 40 gün ərzində torpaqda demək olar ki, tamamilə bioloji parçalanır.

Komanda hazırladıqları göbələk toxumasından paltar hazırlasa da, geyim hələ geyinilməyib.